Haklarınız
İnsanca Yaşama Hakkı
İnsanca yaşama, maddi ve manevi varlığınızı koruma ve geliştirme hakkına sahipsiniz. Size hiç kimse işkence ve eziyet yapamaz; insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamazsınız.
( Anayasa: Md. 17)

Hürriyet
Kişi hürriyeti ve güvenliğine sahipsiniz. Bu hürriyet ve güvenliğiniz kanunlarla belirlenen tutuklama, göz altına alma, ıslah evine gönderme ve resmi müessesede gözlem altına alınma hallerinin dışında hiç bir kişi veya kurum tarafından ihlal edilemez, kesintiye uğratılamaz. Yasa tarafından belirtilmeyen gerekçelere ve usullere dayanılarak özgürlüğünüz kısıtlanamaz. Bu en tabii hakkınız, bunu sağlamak da en önemli görevimizdir.
(Anayasa: Md.19)

Tutuklanma
Kanunlarla belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda tutuklanmanız durumunda;
tutuklanma sebebinin en kısa zamanda tarafınıza bildirilmesi , haklarınızın neler olduğunun anlatılması ve tutuklandığınızın yakınlarınıza bildirilmesi zorunludur.
Yakalanmanız veya tutuklanmanız durumunda en kısa sürede hakim önüne çıkarılmanız, tutuklanmanız veya yakalanmanızda kanuna uygun olmayan bir unsurun varlığında hemen serbest bırakılmanızı sağlamak amacıyla yetkili bir yargı merciine başvurma hakkına sahipsiniz.
(Anayasa: Md. 19)

Özel Hayatın Gizliliği
Özel hayatınıza ve aile hayatınıza saygı gösterilmesini isteme hakkına sahipsiniz.
Özel hayatınızın ve aile hayatınızın ve aile hayatınızın gizliliğine dokunulamaz. Kanunlarla belirlenen esaslar doğrultusunda verilen arama kararları bu konuda bir istisnadır.
(Anayasa: Md. 20)

Konut Dokunulmazlığı
Konut dokunulmazlığı en tabii hakkınızdır. Kanunun açıkça gösterdiği hallerde usulüne göre verilen hakim kararı olmadıkça, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde ise Cumhuriyet Savcıları ve onların yardımcıları sıfatıyla emirlerini yerine getirmeye memur olan Güvenlik Güçleri dışında hiç kimse konutunuza giremez, arama yapamaz ve buralardaki eşyanıza el koyamaz.
(Anayasa: Md: 21)

Avukat İsteme Hakkı
Herhangi bir suçlamayla yakalanmanız veya göz altına alınmanız durumunda; soruşturmanın her hal ve derecesinde bir veya birden fazla avukatın hukuki yardımından faydalanma hakkına sahipsiniz. Zabıta amir veya memurlarınca ifaede alma işleminde ancak bir avukat bulundurabilir, sonraki savunmalarda ise ancak üç avukat bulundurabilirsiniz. Hangi makam veya kişi tarafından yapılırsa yapılsın, soruşturmanın her safhasında avukatınızın sizinle görüşmesi, ifade alma ve sorgu müddetince yanınızda bulunup, hukuki yardımda bulunması engellenemez veya kısıtlanamaz. Avukat seçebilecek durumda olmamanız halinde ise baro tarafından görevlendirilecek bir avukatın hukuki yardımından ücretsiz faydalanabilirsiniz.
(CMUK Md. 135-136)

Delil Toplama Hakkı
İfadenizin alınması veya sorgunuz sırasında şüpheden kurtulmak gayesiyle somut delillerin toplanmasını talep edebileceğinizin ve aleyhinize olan şüpheleri ortadan kaldıracak delilleri ileri sürme hakkınızın olduğunun da hatırlatılması zorunludur.
(CMUK Md. 123)

Geçersiz İfade
Alınan ifadeniz sonucu alınan beyanınızın özgür iradenize dayanması zorunludur. Bu iradenizi baskı altına alarak, kötü davranma, işkence, zorla ilaç verme, yorma, aldatma, bedensel cebir ve şiddette bulunma, bazı araçlar uygulama gibi iradeyi bozan bedeni veya ruhi müdahale yapılamaz. Kanuna aykırı menfaat vaad edilemez.Bu tür yasak yöntemlerle elde edilen ifadeleriniz rızanız olsa dahi delil olarak değerlendirilemez.
(CMUK Md. 135)

Susma Hakkı
Zabıta amir ve memurları ile Cumhuriyet Savcısı Tarafından İfade alma ve hakim tarafından sorguya çekilmede; ne ile suçlandığınızın açıkça belirtilmesi, isnat edilen suçlamayla ilgili olarak açıklamada bulunmamanızın (yani susmanızın) kanuni haklarınızdan olduğunun hatırlatılması da zorunludur.
(CMUK Md. 135)

Ödevlerimiz
"Temel hak ve hürriyetler, kişinin topluma, ailesine ve diğer kişilere karşı ödev ve sorumluluklarını da ihtiva eder"
(Anayasa: Md. 12/2)

İnsan Hakları Kurulları Çalışma Usul ve Esasları ile Faaliyetlerine İlişkin Yönerge
Amaç
Madde 1- Bu Yönergenin amacı, 2 Kasım 2000 tarih ve 24218 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İnsan Haklan Kurallarının Görev, Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik'e göre, insan haklarının korunmasını sağlamak, ihlal iddiaları hakkında gerekli inceleme ve araştırmaları yapmak ve bunların sonuçlarını yetkili mercilere bildirmek; insan hakları ile ilgili olarak toplumu bilgilendirmek, uygulayıcıları ve Kamu görevlilerini eğitmek, bu konuda Başbakan tarafından görevlendirilen Devlet Bakanının verdiği görevleri yerine getirmek için oluşturulan İl ve İlçe insan Hakları Kurullarının çalışma usul ve esasları ile faaliyetlerini belirlemektir.

Hukuki Dayanak
Madde 2- Bu Yönerge, 3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında Kanun'un 37 nci maddesi hükmü uyarınca hazırlanmıştır.

Tanımlar
Madde 3-Bu Yönergede geçen;
 
  • Devlet Bakanlığı : İnsan Haklarından sorumlu Devlet Bakanlığını,
     
  • Başkanlık : Başbakanlık insan Hakları Başkanlığını,
     
  • Başkan : İnsan Hakları İl ve İlçe Kurul Başkanını,
     
  • İl Kurulu : İnsan Hakları İl Kurulunu,
     
  • İl Masası : İnsan Hakları İl Danışma Masasını,
     
  • İlçe Kurulu : İnsan Hakları İlçe Kurulunu,
     
  • İlçe Masası : İnsan Hakları İlçe Danışma Masasını, ifade eder.


    Halkla İlişkiler ve İletişim Faaliyetleri
    Madde 4- Kurullar halkla ilişkileri ve iletişimi geliştirmek amacıyla;
     
  • İnsan Hakları İl ve ilçe Danışma Masalarının kurulması,
     
  • İnsan haklarına ilişkin ihbar, dilek, talep ve şikayeti olan kişilerin, İnsan Hakları Kurullarına başvurularını kolaylaştırmak için, bütün kamu kurum ve kuruluşları ile şehrin önemli noktalarına insan hakları kutuları konulması, bu kutuların Kurul tarafından görevlendirilen personel marifetiyle periyodik olarak açılıp, içindekilerin bir tutanakla Masa Başkanlığına teslim edilmesi,
     
  • Telefon ve elektronik postayla başvuru imkanım sağlayacak tedbirlerin alınması
     
  • Kurulların çalışmalarıyla ilgili olarak halkın bilgilendirilmesi, bu amaçla yazılı görsel basın kuruluşlarıyla işbirliği yapılması ve İnternet imkanından yararlanılması,
     
  • Kurulların görev ve çalışmalarında sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliğinin geliştirilmesi,
     
  • Sivil toplum kuruluşlarının insan hakları konularında çalışmalar yapmalarının teşvik edilmesi ve desteklenmesi, gibi faaliyetleri gerçekleştirir.

    Bilgilendirme, Bilinçlendirme ve Eğitim Faaliyetleri
    Madde 5- Kurullar bilgilendirme, bilinçlendirme ve eğitim amacıyla;
     
  • İnsan hakları ile ilgili kitap, broşür ve mevzuat metinlerinin temin edilerek Kurul üyelerine dağıtılması,
     
  • BM insan Hakları Evrensel Beyannamesi ve insan hakları konusunda taraf olduğumuz uluslararası sözleşmelerin kamu kurum ve kuruluşlarına dağıtılması,
     
  • İnsan hakları konusunda, levha, afiş, broşür, pano ve pankartların hazırlanarak veya temin edilerek halkın görebileceği yerlere asılması,
     
  • İnsan hakları bilincinin yaygınlaştırılması amacıyla, köy ve mahalle muhtarlıklarıyla diyalogun geliştirilmesi,
     
  • İnsan hakları konusunda panel, konferans, seminer, slaytlı gösteri, tiyatro, film gösterisi gibi etkinliklerin düzenlenmesi,
     
  • Yerel radyo ve televizyon kanallarında uzmanların katılımıyla insan hakları konusunda programlar düzenlenerek aydınlatıcı bilgiler verilmesi,
     
  • İlk ve orta dereceli okullarda "insan hakları öğrenci kolu veya temsilciliği" kurulmasının ve insan haklarına saygı bilincini yerleştirmek için etkinlikler düzenlenmesinin teşvik edilmesi,
     
  • İlgili kamu ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği yapılarak,insan hakları açısından trafik kurallarına uymanın önemi konusunda bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları yapılması,
     
  • Kütüphanelere insan hakları konulu kitap, dergi ve broşür gibi kaynakların temin edilip kullanıma sunulması, gibi faaliyetleri gerçekleştirir

    Araştırma, inceleme ve İzleme Faaliyetleri
    Madde 6-     Kurullar, araştırma, inceleme ve izleme faaliyetleri olarak;
     
  • İnsan haklarıyla ilgili çeşitli konularda Üniversitelerle de işbirliği yapılarak araştırma yapılması, yaptırılması ve rapor hazırlanması,
     
  • İntihar olayları, hasta, kadın ve çocuk hakları ile ilgili araştırmalar yapılması ve çözümler üretilmesi,
     
  • İnsan hakları ihlaline neden olan trafik sorunları ile ilgili araştırmalar yapılması ve çözümler üretilmesi,
     
  • İlköğretim çağına geldiği halde çeşitli sebeplerle okula gidemeyen çocuklar (özellikle okula gönderilmeyen kız çocukları) ve orta öğrenim öğrenci yurtlarının durumuyla ilgili araştırmalar yapılması,
     
  • Kimsesiz ve yardıma muhtaç yaşlıların tespiti, izlenmesi ve sorunlarının çözülmesi amacıyla çalışmalar yapılması,
     
  • Sokak çocuklarının sorunlarının çözümüne yönelik çalışmalar yapılması,
     
  • Dilenciliğin önlenmesine yönelik araştırmalar ve çalışmalar yapılması,
     
  • Çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik araştırmalar ve çalışmalar yapılması,
     
  • İnsan hakları uygulamalarım yerinde görmek amacıyla karakolların gezilip, ziyaret edilmesi,
     
  • İnsan hakları uygulamalarının teşvik edilmesi amacıyla örnek karakolların ve örnek görevlilerin tespit edilerek ödüllendirilmesi,
     
  • Karakol ve nezarethane denetleme formlarının İl Kurulu tarafından incelenmesi ve varsa aksaklıkların giderilmesi hususunda ilgililere tavsiyelerde bulunulması ve yardımcı olunması,
     
  • Sanık ve şüphelilerin kaldığı nezarethanelerin iyileştirilmesi ve ilgili Yönetmeliklere uygun hale getirilmesi hususunda tavsiyelerde bulunulması, gibi faaliyetlerde bulunur.

    10 Aralık Dünya insan Hakları Günü Etkinlikleri
    Madde 7- Kurullar 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Gününün kutlanması amacıyla;
     
  • 10 Aralık Dünya insan Hakları Gününün önemine uygun biçimde kutlanması için gereğinde özel bir komisyon kurulması ve komisyonun hazırladığı programın uygulanması
     
  • Üniversite, Baro ve Tabipler Odası gibi kuruluşlarla günün kutlanması amacıyla işbirliğine gidilmesi, bu kuruluşların faaliyetlerinin desteklenmesi,
     
  • Günün anlam ve önemini vurgulayan afiş veya pankartlar hazırlanarak veya temin edilerek halkın görebileceği yerlere asılması,
     
  • Okullarda şiir, kompozisyon ve resim yarışmaları yapılması ve bu eserlerin sergilenmesi,
     
  • Seminer, brifing, panel ve konferans düzenlenmesi,
     
  • Okul gazeteleri ve panolara insan hakları konulu yazılar asılmasının teşvik edilmesi
     
  • Yerel televizyon ve radyolarda insan hakları konulu programlar yapılmasının teşvik edilmesi,
     
  • Etkinliklere halkın ilgisini ve katılımını sağlayacak tedbirlerin alınması, gibi çalışmalar yapar.

    Diğer Görevler
    Madde 8-     Kurullar insan haklarını ilgilendiren;
     
  • Kamu görevlilerinin insan haklarına uygun, sağlıklı ve verimli görev yapmasını sağlamak amacıyla çalışmalar yapılması,
     
  • Başka illerden gelen geçici tarım iççilerinin sağlık ve eğitim gibi değişik sorunlarının giderilmesine yönelik çeşitli çalışmaların yapılması,
     
  • Çocukların insan hakları bilincim geliştirmek amacıyla, okul öğrencilerinden seçilen temsilcilerden oluşan "İnsan Hakları Çocuk Meclisi" oluşturulmasının teşvik edilmesi,
     
  • Çocukların ve gençlerin madde bağımlısı olmalarının önlenmesi amacıyla gerekli çalışmaların yapılması,
     
  • Sığınma evleri ve aşevleri açılmasının teşvik edilmesi,
     
  • Çevrenin önemi, çevre ve gürültü kirliliğinin önlenmesi konularında çalışmalar yapılması,
     
  • Kamu kurum ve kuruluşlarında vatandaşların iş ve işlemlerinin hızlandırılması konusunda çalışmalar yapılması,
     
  • Özürlü vatandaşların yaşamlarını kolaylaştırıcı tedbirlerin alınması, gibi konularda faaliyetlerde bulunur.

    Danışma Masaları
    Madde 9- Danışma Masaları aşağıdaki usul ve esaslara uyarlar;
     
  • Danışma Masaları, Başkanın önerisiyle Kurulda belirlenecek üç kişiden oluşur.
     
  • Masa Başkanı Kurul üyelerinden seçilir
     
  • Masa Başkanının ve sürekli masa görevlisinin belirlenmesi ve masayla ilgili diğer hususlarda alınacak kararlar Kurulda belirlenir,
     
  • Başvurular, Danışma Masaları aracılığıyla Kurul gündemine getirilir,
     
  • Masaya gelen tüm başvurular, takibinin yapılması amacıyla dosyalanır, takip defterine kaydedilir; her başvuruya bîr kayıt numarası verildikten sonra en kısa sürede Başkana iletilir,
     
  • Dilekçeyle yapılan başvurularda, başvuru sahibine alındı belgesi verilir,
     
  • Danışma Masaları, insan haklarına ilişkin olarak yapılan ihbar, şikayet, talep ve temenni başvurularını Başvuru Düzenleme Formu'na işleyerek Kurul gündemine getirir.

    Başvurular
    Madde 10-Kurullar, başvurular, başvuru şekilleri ve başvuruların sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak aşağidaki usul ve esaslara uyarlar;
     
  • Başvurular; dilekçeyle, telefonla, elektronik posta aracılığıyla veya sözlü olarak yapılabilir.
     
  • Başvuru sırasında konuyla ilgili her türlü bilgi ve belge alınır.
     
  • Kurulda her başvuru görüşülür ve başvurularla ilgili ne tür işlemler yapılacağına karar verilir.
     
  • Devlet Bakanlığı ve Başkanlık tarafından iletilen konular ilgili kurulda görüşülerek sonuçlandırılır ve sonucundan Başkanlığa bilgi verilir.
     
  • Başvurular, konularına göre ilgili kanunlarda belirtilen zamanaşımı süreleri göz önünde tutularak değerlendirilir.
     
  • Kurulda alınan kararlar ve yapılan işlemler yazılı olarak başvuru sahibine en kısa sürede bildirilir ve gerekli hallerde bir ayı geçmemek üzere periyodik olarak ara bilgi de verilir
     
  • Başvuru sahibi, hakları konusunda, özellikle kendisi için açık olan yasal yollar hakkında bilgilendirilir

    Kurulların Çalışma Biçimi
    Madde 11- Kurullar aşağıdaki usul ve esaslara göre çalışırlar:
     
  • Kurullar en az ayda bir kez, acil durumlarda da Başkanın çağrısı üzerine toplanır.
     
  • Kurullar, üyelerinin salt çoğunluğu ile toplanır ve kararlar oy çokluğu ile alınır; oy çokluğu ile alınan kararlara itirazı olan üyelerin karşı oy gerekçeleri, karar altında özet olarak kaydedilir.
     
  • Başkan ve üyeler; kendileri, alt ve üst soylarından biri ve eşleri ile ilgili olan konuların görüşüldüğü toplantılara katılamazlar,
     
  • Yerel koşullar da dikkate alınarak, kurullarda birden fazla sivil toplum kuruluş temsilcisinin üye olarak bulunmasına özen gösterilir.
     
  • Toplantıya katılmayan üyelerin mazeretleri karar tutanağında belirtilir.
     
  • Gündem Başkan tarafından hazırlanır ve toplantıdan önce Kurul üyelerine dağıtılır,
     
  • Kurul, başvuru sahibinin isteği üzerine veya gerekli gördüğü hallerde talep sahibini dinleyebilir.
     
  • Başvuru hakkında karar verilmesine imkan vermeyen eksiklikler söz konuşu ise, eksikliklerin tamamlanması için ara karar alınır.
     
  • Başkan, gerekli durumlarda ilgili kamu, özel kuruluş ve meslek odaları temsilcilerini de toplantılara çağırabilir.
    • << Geridön